Największe w Europie znalezisko żelaznych sztab. To zatopione dzieło Celtów
21 września 2026, 10:41Peter Trebsche z Uniwersytetu w Innsbrucku i Marion Berranger z Université de Technologie de Belfort Montbéliard opisali właśnie na łamach Antiquity największe w Europie znalezisko żelaznych sztab z okresu kultury lateńskiej. Ponad tona cennego surowca należała zapewne do celtyckich kupców. Ich odnalezienie to świadectwo katastrofy, która miała miejsce na Dunaju ponad 2000 lat temu.
Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków
18 września 2026, 09:50W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.
Ołów pomoże w odczytaniu zwęglonych starożytnych zwojów?
18 września 2026, 08:06Douglas Seiler z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley (UC Berkeley) i Jacob Michael LaManna z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) oraz ich zespół postanowili sprawdzić, w jaki sposób można odczytać zwęglone zwoje papirusowe, których atrament zawiera ołów. Stworzyli więc własne zwoje. Papirus i kalamusy (pióra trzcinowe) kupili w Egipcie, a w Japonii nabyli tradycyjny atrament węglowy. Do atramentu dodali azotan ołowiu i zatrudnili studentów, by na papirusie wypisali cytaty z „Gwiezdnych wojen”, Biblii i serialu z lat 60. Następnie papirusy zwinęli, włożyli do pojemnika i poddali działaniu wysokich temperatur, by zwęglić papirus na wzór słynnych zwojów z Herkulanum.
Unikat z Holandii. Fragment Odysei sprzed 1700 lat
17 września 2026, 12:27W połowie XX wieku Uniwersytet w Utrechcie kupił od spadkobierców niemieckiego uczonego Carla Schmidta kolekcję wczesnochrześcijańskich manuskryptów. Większość tekstów zapisanych jest na pergaminie w języku koptyjskim, ale są tam też egipskie i greckie papirusy. W zbiorze znajdował się również uszkodzony niepozorny świstek pergaminu, zapisany drobnym słabo widocznym pismem. Uważano, że pochodzi z VII wieku.
Mionium a teoria Einsteina. Uczeni chcą sprawdzić, jak grawitacja działa na cząstki II generacji
17 września 2026, 10:55Naukowcy z ETH Zurych i Instytutu Paula Scherrera, których pracami kierowali Jesse Zhang i Anna Soter, poczynili ważny krok w kierunku odpowiedzi na pytanie, czy grawitacja działa tak samo na zwykłą materię i na egzotyczne atomy. W tym celu wytworzyli wiązkę mionium, która ma umożliwić badanie swobodnego spadku materii zawierającej antycząstkę drugiej generacji.
Rekordziści z Afryki. Trzy likaony odbyły najdłuższą odnotowaną migrację ssaków
17 września 2026, 08:36W lipcu 2025 roku trzy likaony opuściły swoje rodzinne stado w Parku Narodowym Kafue w Zambii. Omijały miasta, okrążały wielkie zbiorniki wodne, przemierzały tereny pozbawione ochrony. Do 1 kwietnia 2026 roku pokonały 4126 kilometrów. To najdłuższa odnotowana migracja afrykańskich ssaków. Historia tych zwierząt pokazuje, jak drapieżniki łączą odległe ekosystemy oraz jak wiele przeszkód i niebezpieczeństw czeka na zwierzęta migrujące, by założyć nową rodzinę.
Prosta zmiana diety może obniżać wiek biologiczny. Zaskakująco szybka reakcja organizmu
16 września 2026, 09:32Wystarczyły 4 tygodnie lepszej diety, by u osób starszych poprawiły się wskaźniki służące ocenie wieku biologicznego. To zaskakująco krótki czas jak na zauważalną poprawę. Co prawda badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Sydney nie pokazują, jak zmiana diety wpłynęła na zdrowie czy długość życia badanych – nie taki był bowiem ich cel – jednak uzyskane wyniki są bardzo zachęcające i każą zastanowić się nad zmianą diety.
Jak brzmi zadowolony szczur? Specjalna wokalizacja przy mlecznej czekoladzie
16 września 2026, 07:13Szczury dysponują bogatym repertuarem ultradźwięków niesłyszalnych dla człowieka. Wydają je podczas zabawy, kontaktów społecznych czy podczas oczekiwania na jedzenie. Sygnały różnią się częstotliwością, długością, przebiegiem, a ich związek z zachowaniem pozwala przypuszczać, że niosą informacje o stanie zwierzęcia. Wciąż jednak nie wiemy, co poszczególne dźwięki oznaczają. Grupa japońskich naukowców z Uniwersytetów w Fukui, Nagoi i Uniwersytetu Nara postanowiła sprawdzić, czy szczególnie atrakcyjnemu posiłkowi towarzyszy specjalna wokalizacja. Wybrali mleczną czekoladę, którą szczury bardzo chętnie jedzą.
Pracownie Kompas Jutra – jak zaplanować zakupy, aby szkoła naprawdę skorzystała z programu?
15 września 2026, 15:25Program Pracownie Kompas Jutra daje szkołom podstawowym możliwość zakupu nowoczesnych pomocy dydaktycznych i wyposażenia pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Dofinansowanie może wynosić od 10 do 30 tys. zł, dlatego dla wielu placówek będzie to największa od kilku lat okazja do unowocześnienia szkolnych pracowni. Samo otrzymanie środków nie gwarantuje jednak sukcesu. Kluczowe jest rozsądne zaplanowanie zakupów, ponieważ wyposażenie powinno służyć uczniom przez wiele lat i być wykorzystywane podczas codziennych zajęć.
Ekspansja Słowian już od II wieku? Nowa metoda analizy DNA pokazuje, co niewidoczne
15 września 2026, 08:43W latach 150–550 na obszarze od środkowego Dunaju po środkową Wołgę pochowano osoby, które wykazują podobieństwo genetyczne do późniejszych populacji związanych ze Słowianami. Związek ten uwidoczniła odmienna od dotychczas stosowanych metoda analizy danych genetycznych. Autorzy nowej pracy stawiają więc hipotezę, że pierwsza zauważalna faza ekspansji społeczności o słowiańskim profilu genetycznym przypada już na II wiek naszej ery, a nie dopiero na wiek VI.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 8 9 …
